Meer horen over Lander23? Bekijk of luister naar DEN's podcast Cultuurshift seizoen 3, aflevering 4: Waarom gaming en cultuur samen kunnen gaan.
Ruimteschip Lander23
Stel je voor, je staat in een duistere buitenaardse plek. En in je oor fluistert je teamcaptain welke kant je op moet.
Als bezoeker, en dus ook als deelnemer, ben je onderdeel van de bemanning van Lander23. Een ruimteschip dat landt op een onbekende planeet. Een groep blijft in het ruimteschip en een groep krijgt tactische hesjes aan en gaat ‘buiten’ op onderzoek uit. Ze communiceren met elkaar via hun stem en schermen. Alles draait eigenlijk om de missie die de teamleden samen volbrengen. Het is een vorm die we nog niet vaak zien in de sector.
“Ik omschrijf het zelf altijd als deels LARP, dus Live Action Role Play, en deels een simulatie van een post-apocalyptisch callcenter.” Tom Keane is mede-oprichter en creative lead bij Meaning Machine, een bedrijf dat gespecialiseerd is in games en interactieve AI-personages. Hij werkte samen met Punchdrunk en weet hoe je realtime gesprekken in een spannende game giet. “Het is een bijzondere hybride vorm; in feite hebben we een game gecreëerd die zich afspeelt in een theaterruimte.”
Deze vorm is anders dan dat je van Punchdrunk gewend bent. Hun theater-ervaringen zijn weliswaar vernieuwend, maar je ben toch steeds toeschouwer. In Lander23 speel je zelf mee, maar dan in een verhaal in de sfeer van Alien of Terminator: jij hebt een missie en daar is het verhaal omheen gebouwd, noem het een interactieve queeste.
Een eigen agenda
Keane ziet een revolutie aankomen, waarin dit soort 'gamified' gesprekken dankzij AI doorsijpelen naar de echte wereld. "Bij game design draait het er in eerste instantie om wat de speler wil doen. Maar dat is niet genoeg; spelers moeten écht het gevoel hebben dat hun keuzes betekenis hebben.”
En om dat te bereiken, zegt Tom, moet je personages creëren die tot leven komen, personages met een eigen karakter en, nu komt het belangrijkste: een eigen agenda."
Dat deze 'questification' (het maken van een missie van je content) uitstekend werkt binnen erfgoed, bewijst Keane met een voorbeeld rondom de Egyptian Gallery in het museum van Bristol.
De goden op Whatsapp
Een traditionele tentoonstelling die al tien jaar ongewijzigd was, kreeg een tijdelijke digitale laag. Bezoekers scannen een QR-code en staan plotseling via een soort Whatsapp in contact met de Egyptische goden. De goden vragen concreet om hulp: "Ik moet deze vrouw naar het hiernamaals brengen, maar ik zoek specifieke vaten. Kun je in de zaal kijken of je ze ziet?"
Vervolgens zoek je in de galerie naar de juiste objecten. Als je vraagt of dat is wat hij zoekt, antwoordt de god: 'Ja, die heb ik nodig, maar ik zoek ook nog iets waarin ik bijvoorbeeld de lever kan bewaren.'

Geëngageerde deelnemers
Het resultaat was verbluffend. Bezoekers die normaal gesproken in een paar minuten door de zaal zouden lopen, bleven nu staan om objecten intensief te bestuderen. Ze moesten de details immers precies doorgeven aan de goden.
De expositie zelf bleef gelijk, maar de interactieve context veranderde passieve passanten in diep geëngageerde deelnemers. Zo ontstaat er ineens een ontzettend interessante digitale laag die de museumervaring 'gamificeert'.
Emotioneel geladen doel
Vanuit zijn expertise adviseert en bouwt Tom mee aan grensverleggende hybride ervaringen binnen de cultuur- en museumsector, waaronder dus Lander23. Wil je zelf aan de slag met een interactieve queeste, dan is dit zijn belangrijkste advies:
“Een quest werkt pas echt als de personages waarmee je communiceert een eigen, emotioneel geladen doel hebben. Pas als keuzes betekenisvol aanvoelen voor de speler, ontstaat er echte betrokkenheid."
Ben je benieuwd naar de aflevering van ‘Cultuurshift’ waarbij Anic van Damme, Splinter Chabot en expert op het gebied van interactieve spel-ervaringen Hayo Wagenaar van zijn bedrijf IJsfontein deze aanpak bespreken? In deze video zie je de hele podcastaflevering.
Podcast Cultuurshift seizoen 3
In het derde seizoen van de podcast ‘Cultuurshift’ spreken we elke aflevering een andere buitenlandse pionier op het gebied van cultuur en technologie. Denk aan innovaties rondom gamification, AI en datagedreven werken. Hoe pakken zij het aan en wat is de grote meerwaarde voor hun publiek én organisatie?
Host Anic van Damme en sidekick Splinter Chabot bespreken deze case met een expert uit de sector en stellen de vraag: welke inspiratie kunnen wij in Nederland halen uit dit innovatieve voorbeeld?
Aflevering 4 gaat over interactieve queestes, hoe kun je je bezoeker met een missie activeren én meer impact maken.











